Słownik logistyczny: Pojęcia, które musisz znać nawet o północy

Logistyka jest pełna skrótów i specyficznych terminów, w których zwykły człowiek może się łatwo pogubić. Wraz z pojawieniem się nowoczesnych technologii pojawiają się kolejne pojęcia i terminy zapożyczone z języka angielskiego. Zdarzają się sytuacje, w których dwie osoby różnie interpretują to samo pojęcie.

Przyjrzyjmy się zatem kilku najbardziej znanym pojęciom logistycznym. Przygotowaliśmy dla Państwa przejrzysty słownik logistyczny, dzięki któremu zorientują się Państwo w podstawowych skrótach i pojęciach logistycznych.

Czy wiecie, co dokładnie oznaczają skróty TMS, CMR, freight procurement lub transport spotowy?

1. Kto bierze udział w procesie logistycznym?

Shipper – zleceniodawca transportu
Firma, która potrzebuje przetransportować swoje towary i zleca transport przewoźnikom lub spedytorom. Shipper decyduje o wyborze przewoźnika, cenie i warunkach transportu.

Carrier – przewoźnik
Firma, która fizycznie realizuje przewóz przy użyciu własnych lub wynajętych pojazdów. Przewoźnik przejmuje odpowiedzialność za dostarczenie przesyłki zgodnie z uzgodnionymi warunkami.

Freight forwarder – spedytor
Firma, która organizuje transport między shipperem a carrierem. Nie musi posiadać własnych pojazdów, ponieważ jej zadaniem jest przede wszystkim znalezienie odpowiedniego przewoźnika, uzgodnienie ceny i koordynacja transportu.

2. Jak zamawiamy transport w logistyce?

Spot shipment – transport spotowy
Jednorazowy transport zamawiany w zależności od aktualnych potrzeb i sytuacji na rynku. Cena jest zazwyczaj uzgadniana indywidualnie dla każdej konkretnej przesyłki.

Contract shipment – transport kontraktowy
Transport realizowany na podstawie długoterminowej umowy z przewoźnikiem. Cena, trasa, pojemność i inne warunki są określone w umowie na określony okres.

Freight procurement – zakup transportu
Proces wyboru przewoźników, pozyskiwania ofert cenowych i negocjowania warunków handlowych. Obejmuje to transporty spotowe, przetargi, ceny umowne, a także ocenę przewoźników.

3. Oferty cenowe i wybór przewoźników

RFQ – Request for Quotation
Zapytanie ofertowe, które nadawca wysyła do jednego lub kilku przewoźników. RFQ stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy parametry transportu są znane, a decydującym czynnikiem jest cena i dostępność.

Przetarg – procedura wyboru
Ustrukturyzowany proces, w ramach którego przewoźnicy przedstawiają ceny i warunki dla konkretnych tras lub wolumenów. Przetarg stosuje się zazwyczaj w przypadku umów długoterminowych lub większej liczby przewozów.

Carrier allocation – przydział przewoźnika
Decyzja o tym, który przewoźnik otrzyma konkretny transport lub określoną część transportów. Przy wyborze brane są pod uwagę cena, dostępna zdolność przewozowa, niezawodność oraz jakość usług.

Rate management – zarządzanie stawkami transportowymi
Rejestracja i kontrola zarówno cen spotowych, jak i umownych za transport. Pomaga firmie monitorować aktualność stawek, porównywać oferty i stosować właściwą cenę dla konkretnej trasy.

4. Trasy, zdolność przewozowa i czas transportu

Lane – trasa transportowa
Konkretne połączenie między miejscem załadunku a miejscem rozładunku, na przykład Bratysława – Hamburg. Jedna trasa może mieć własnych przewoźników, ceny, wolumeny i warunki umowne.

Capacity – zdolność przewozowa
Dostępność pojazdów, kierowców lub przestrzeni ładunkowej niezbędnych do realizacji przewozu. Brak zdolności przewozowej może skutkować wyższymi cenami, dłuższym czasem oczekiwania lub problemami ze znalezieniem przewoźnika.

ETA – szacowany czas przybycia
Szacowany czas przybycia pojazdu lub przesyłki do miejsca przeznaczenia. ETA może ulegać zmianom w trakcie transportu w zależności od natężenia ruchu, pogody lub opóźnień podczas załadunku.

Czas transportu – czas przewozu
Czas potrzebny na przewiezienie przesyłki z miejsca wysyłki do miejsca dostawy. Nie zawsze obejmuje on cały czas od momentu utworzenia zamówienia, ale przede wszystkim sam transport.

5. Systemy logistyczne

TMS – Transportation Management System
Oprogramowanie przeznaczone do planowania, zarządzania i analizy transportu. Może obejmować zamówienia, planowanie tras, komunikację z przewoźnikami, śledzenie przesyłek oraz raportowanie.

ERP – Enterprise Resource Planning
Centralny system przedsiębiorstwa, który łączy takie obszary jak finanse, produkcja, magazyn, zakupy i sprzedaż. W logistyce z systemu ERP często wysyłane są zamówienia lub dane do systemu TMS i innych systemów.

6. Dokumenty przewozowe

POD – Proof of Delivery
Dokument potwierdzający, że przesyłka została dostarczona do odbiorcy. Może zawierać podpis, datę, godzinę dostawy lub informację o uszkodzeniu lub brakującym towarze.

CMR – międzynarodowy list przewozowy
Podstawowy dokument przewozowy stosowany w międzynarodowym drogowym transporcie towarowym. Zawiera dane dotyczące nadawcy, odbiorcy, przewoźnika, przesyłki oraz warunków przewozu.

7. Wydajność i wskaźniki logistyczne

KPI – Key Performance Indicator
Kluczowy wskaźnik, za pomocą którego firma mierzy wydajność procesów logistycznych lub przewoźników. KPI może odnosić się do ceny, czasu dostawy, liczby reklamacji, czasu reakcji lub niezawodności.

OTIF – On Time In Full
Wskaźnik mierzący, czy przesyłka została dostarczona na czas i w pełnej ilości. Nie wystarczy więc tylko dotrzymać terminu – klient musi również otrzymać cały zamówiony towar.

Znajomość pojęć logistycznych to dobry początek. Jeszcze lepsze jest jednak posiadanie kontroli nad całą logistyką. Dzięki 4Shipper uzyskasz w jednym miejscu przegląd przesyłek, cen, przewoźników oraz komunikacji. Skontaktuj się z nami i sprawdź, jak możesz uprościć swoje procesy logistyczne i zaoszczędzić rocznie dziesiątki tysięcy euro.